Skip to content

Cứu trợ, photo-op, hay đóng kịch?

Tháng Mười 10, 2010

Người dân đang đợi cán bộ, cán bộ đang đợi truyền hình?!

Cứ mỗi lần có lũ lụt là có cứu trợ. Ở ngoài này, chúng tôi cũng đóng góp chút ít cho nạn nhân bão lụt qua các nhóm từ thiện nước ngoài.  Nhưng chẳng hiểu sao tôi vẫn thấy lấn cấn những tấm ảnh mà những người đi cứu trợ về trưng bày cho chúng tôi thấy …

Tôi hiểu ý nghĩa của những tấm hình đó. Những tấm hình đó là một minh chứng cho thấy nhóm làm từ thiện đã sử dụng đồng tiền của chúng tôi thích hợp (tức là đến tay nạn nhân); là nhóm từ thiện đã đi đến tận nơi, tận cảnh, cầm tay những người anh em kém may mắn (chứ không phải ngồi trong phòng khách); là một lời nói gián tiếp rằng “nên ủng hộ” cho nhóm từ thiện.  Tôi hiểu những thông điệp đó, và cũng rất trân trọng việc làm của họ.  Nếu chúng tôi vì lí do “cơm áo gạo tiền” không làm được thì có những nhóm đứng ra kêu gọi, huy động, và thực hiện những chuyến đi cứu trợ như thế là quá tuyệt vời.  Họ cần được ủng hộ.

Ấy thế mà khi nhìn qua những tấm hình đó tôi vẫn thấy có cái gì đó như là … photo-op. Trong tiếng Anh, photo-op (photo opportunity) là từ dùng để nói đến một cơ hội mà trong đó đương sự sử dụng hình ảnh để tạo hình ảnh tích cực cho chính mình.  Từ này xuất phát từ thời Richard Nixon còn làm tổng thống Mĩ, và do Bruce Whelihan (một trợ lí của bí thư báo chí của Nixon) dùng đầu tiên (theo wikipedia).  Tuy ý tưởng là tạo nên một ấn tượng tốt cho đương sự, nhưng photo-op có ý nghĩa tiêu cực.  Tiêu cực ở đây hiểu theo nghĩa người ta dàn dựng cảnh (kiểu như giả cảnh — pseudo event) để chụp hình và lấy đó làm một bản tin. Nói tóm lại, đó là một kiểu đóng kịch, và kịch bản là do đương sự hay ai đó dàn dựng.

Và, đó chính là lí do tạo sao tôi thấy cứu trợ hay làm từ thiện cũng là cơ hội để người ta quảng bá hình ảnh cho chính mình, một photo-op.  Thử nhìn vào 2 tấm hình dưới đây, chúng ta thấy gì?  Phía sau là biểu ngữ rất to thông báo cho chúng ta biết nhóm từ thiện là ai, và việc làm được thực hiện vào ngày nào. Nhưng tâm điểm vẫn là người cho, người nhận, và thùng quà (mì gói?).  Người cho mặc quần tây, áo sơ mi trắng, thêm cái áo và nón bảo hộ; còn người nhận thì quần soọc và áo thun màu lam lũ.  Nhìn vào hai người thấy tương phản làm sao!  Nhưng nếu nhìn kĩ chúng ta sẽ thấy người cho không nhìn vào người nhận, mà đang nhìn vào ống kính của máy chụp hình như là chờ bấm máy.  Quần tây, áo trắng tươm tất ở một địa phương lũ lụt có cái gì phản cảm (nếu không muốn nói là hơi … lố bịch) và cái nhìn vào ống kính máy chụp hình rõ ràng cho thấy một kiểu làm photo-op, hay nói đúng ra là đang đóng kịch để ghi ảnh. Tương tự, tấm hình trên báo Thanh Niên cũng có thể xếp vào loại photo-op, nhưng ở mức độ thấp hơn và có thể tạm chấp nhận được.

Chuyển hàng cứu trợ của bạn đọc Báo SGGP đến bà con vùng bị lũ tại huyện Quảng Trạch, Quảng Bình. Ảnh của báo SGGP

Bí thư T.Ư Đoàn Nguyễn Đắc Vinh trao tiền hỗ trợ cho gia đình nạn nhân bị thiệt mạng – ảnh: Nguyễn Tú, báo Thanh Niên.

Photo-op có cần thiết không?  Tôi nghĩ không.  Nhưng tôi nghĩ chúng ta — những người đóng góp vào các quĩ từ thiện — không cần những tấm ảnh mang tính đóng kịch, không muốn thấy hình mà người cho như là một quan chức đang đi du lịch vào vùng bão lụt và đứng trên những người anh em đang khốn khổ (vì điều này chỉ tạo ra ác cảm từ người xem). Chúng tôi cần những tấm ảnh chân thật. Hình ảnh chân thật là hình ảnh cho thấy người đi cứu trợ chia sẻ nỗi khổ của nạn nhân, sống với nạn nhân (dù chỉ là vài giờ), hòa nhập với hoàn cảnh lũ lụt từ cách ăn mặc đến hành động, v.v….  Đó là những hình ảnh tự nhiên chúng ta cần, chứ không cần những tấm hình được dàn cảnh một cách tương phản bằng cách làm cho mình nổi lên và sáng lên, còn nạn nhân thì bị lu mờ và nhạt nhòa. Những tấm hình photo-op như thế chỉ làm cho những người anh em kém may mắn cảm thấy mình như là những diễn viên phụ trong vở kịch mang tên cứu trợ.

(Theo: Nguyễn Văn Tuấn)

Mời bà con đọc thêm hai bài viết ngắn của nhà báo Nguyễn Thế Thịnh:

Cứu trợ- chính trị

Dân phải chờ cán bộ, cán bộ thì chờ truyền hình….

Hôm qua, sau khi đi cứu trợ về, một người điện thoại nói tui đến dự tiệc với  một người quan trọng, tui nói với người đó rằng cho tui không đến, vì nếu đến tui sẽ ném chiếc giày vào mặt vị khách đó, thành ra rách việc.

Đó là các vị khách đại quý đi làm cứu trợ-chính trị, tiền hô hậu ủng, đưa đưa đón đón, tiệc tiệc tùng tùng. cờ cờ xí xí…Tính ra một chuyến đi của họ địa phương tiếp đón tốn kém hơn cả tiền họ bỏ ra cứu trợ. Đã thế đến chỗ nào chưa có truyền hình, chụp ảnh thì họ không trao, bắt dân chờ đã.

[87416]a4[1].jpg

Tui nói thiệt là vì nghĩ đến bà con mình quá khổ, nhịn đi cho được việc, chứ còn cái nư của tui tui đã nhận nước tụi nó chết trên sông Ngàn Sâu (Hà Tĩnh)  hay sông Gianh đoạn qua Tuyên Hóa (Quảng Bình) rồi. Mẹ kiếp , lại còn tiệc với tùng!

Quay lại mấy đoạn clip tiệc tùng rượu ngoại, tôm cua rùa cá sau cứu trợ, một lúc nào đó post lên chơi vui!

Thị sát

Sáng nay, mấy anh em PV chất hàng lên xe đi Quảng Trạch. Hàng nhiều, người ít, mệt bở hơi tai. Trong lúc đó hai anh thanh niên trai tráng của nhà tài trợ thì mang ba lô đi đi lại lại, nghe điện thoại cười cười nói nói. Đúng là người có của, người có công, rạch ròi thiệt.

Anh em lên xe đi, tui ở lại đón mấy xe hàng ra. Đang ngồi thì nghe xe cảnh sát hú còi. Thủ tướng vào Quảng Bình, đi thị sát ở huyện Quảng Ninh, giáp Đồng Hới. Một lúc sau lại nghe còi cảnh sát hú. Thủ tướng đã thị sát xong.

[87529]thu_tuong_Nguyen_Tan_Dung_voi_nhan_dan_xa_Duy_Ninh__Quang

Thủ tướng thăm bà con huyện Quảng Ninh-Ảnh QN

Bây giờ Thủ tướng đang làm việc với tỉnh. Hy vọng ông quyết mạnh tay cho dân nhờ.

*

Không hiểu thế nào lại nhớ đến Putin. Nếu ông đi thị sát, chắc ổng sẽ bảo tỉnh bố trí cho chiếc bobo đậu trên sông rồi tự tay lái đi vùng đang ngập lụt. Nếu đi vùng miền núi bị lũ quét, chắc ổng bảo lấy mô tô cảnh sát để ổng tự phóng đi.

Dân tình lúc đó cho dù khốn khó mấy cũng nô nức đi coi thủ tướng Putin lái bo bo (hoặc mô tô), sung sướng tự hào về thủ tướng của mình mà quên mất chuyện đói.

Liệu pháp tinh thần cũng hay chơ bộ.

*

Nếu thủ tướng lái bobo hay phóng mô tô đi thị sát, chắc tui được một phóng sự ảnh “Thủ tướng Nguyễn Thế Putin phóng mô tô thị sát lũ lụt”, hot!

*

Định viết thêm một đoạn nữa nói chuyện CSGT bắt xe chở hàng cứu trợ không có hóa đơn xuất kho nhưng xe hàng đến rồi, hẹn lúc khác. Chừ phải đi “thị sát” hàng hóa cái đã.

[87416]a2[1].jpg

Sơn Trạch đúng là sạch trơn!-Ảnh NP

(Cám ơn cái anh Dcom, nhờ ảnh mà mở máy lúc nào cũng được)

Advertisements
No comments yet

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: