Skip to content

EVN: Sự vô cảm hay "tư duy giá thấp"?

Tháng Chín 24, 2010

Tác giả: TS. Đỗ Chí Nghĩa

Cả nước lại căng thẳng với điện. Thủ đô trước thềm đại lễ kỷ niệm 1.000 năm, có khu phố vẫn tắt ánh đèn. Trả lời báo chí, ông chủ tịch HĐQT EVN Đào Văn Hưng đem đến lời giải thích “giản dị”: “Đó là hậu quả của giá điện thấp” (!)*.

Cả nước lại căng thẳng với điện. Thủ đô trước thềm đại lễ kỷ niệm 1.000 năm, có khu phố vẫn tắt ánh đèn. Trả lời báo chí, ông chủ tịch HĐQT EVN Đào Văn Hưng đem đến lời giải thích “giản dị”: “Đó là hậu quả của giá điện thấp” (!)

Giá điện thấp, nhưng thấp là so với giá thành sản xuất điện hay so với thu nhập của người dân? Nếu cần tăng thì tăng đến đâu, tăng với lộ trình thế nào là phù hợp?

1. EVN đang sở hữu một cơ sở hạ tầng được đầu tư từ nhiều năm, trong đó nhiều phần hữu hình và vô hình là lấy không từ tài sản quốc gia, từ tiền túi của người dân đóng thuế. Nhiều cột điện được xây dựng từ tiền ngân sách trước đây giờ được EVN sử dụng và còn thu phí từ các đối tác và đối thủ khác. Không thể tăng giá điện nếu chưa kiểm toán EVN và công bố một cách công khai, sòng phẳng.

Đó là chưa kể, một mặt đòi áp giá “thị trường”, nhưng mặt khác, EVN vẫn giữ vững thế độc quyền, để mặc sức vừa đá bóng, vừa thổi còi. Cơ chế ấy được hình dung đơn giản như thế này: 1. Công tơ điện, EVN bán cho người dân theo giá EVN đặt ra; 2. Công tơ được treo chót vót trên cao, vượt cả đám dây dợ lằng nhằng,mà chỉ cán bộ EVN với những chiếc thang chuyên dụng mới với tới và đọc chỉ số; 3. Nếu dân khiếu nại vì công tơ chạy quá nhanh (tất nhiên phải làm văn bản và lên xuống nhiều lần), người của EVN sẽ đến đo và “phán”: công tơ chuẩn, nếu muốn thay công tơ mới thì chi tiền ra. Lưu ý, công tơ mới bao giờ cũng chạy nhanh hơn đấy nhé (!)

Công tơ treo chót vót trên cao, chỉ cán bộ EVN mới với tới và đọc chỉ số (ảnh Lamdong)

Cái cơ chế độc quyền quá “ấm áp” mà có vị quan chức mạnh miệng tuyên bố còn áp dụng ít nhất 20 năm nữa ở EVN khiến cho bệnh quan liêu có đất lộng hành? Những bất thường trong cơ chế điều hành lưới điện, lãnh đạo EVN và cao hơn là Bộ Công Thương lẽ nào không hay?

Dường như EVN không biết chia sẻ với những thượng đế khốn khổ của mình, mà luôn chiếm thế thượng phong, đẩy gánh nặng về phía xã hội. Việc lỗ 5.000-6.000 tỷ đồng khi dùng nguồn điện giá thành cao do lũ về chậm chỉ là việc mang tính thời điểm, sẽ được bù đắp san sẻ bằng hiệu quả kinh doanh của cả năm, song luôn được EVN “vống” lên khi đòi tăng giá.

Chỉ riêng việc cắt điện tràn lan đúng vào những ngày nóng trên dưới 40 độ giữa thủ đô của Tổng công ty điện lực Hà Nội với lý do lạnh lùng “do kế hoạch đã lập từ trước” đã cho thấy thái độ kẻ cả, coi thường người tiêu dùng, không thấy tính “định hướng” đâu trong một nền kinh tế vẫn được xác định rõ là “cơ chế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa”, mà những doanh nghiệp Nhà nước như EVN là trụ cột (!).

2. Tư duy chiến lược của EVN cũng là điều cần phải bàn. Chỉ một việc bảo đảm nhiên liệu cho nhà máy nhiệt điện, cách trả lời của ông chủ tịch EVN cũng cho thấy sự lúng túng đến khó hiểu.

Ngành điện kêu ca không chủ động được nguồn than “do đối tác chỉ bảo đảm cung ứng 3 năm”. Thế thì tại sao EVN không “ngồi lại” với tập đoàn Than khoáng sản Việt Nam, để ngành than dự trữ bảo đảm nhiên liệu cho ngành điện?

Từ năm 2015, sẽ phải nhập than nhưng đấy là nhập cho tất cả các nhu cầu chứ đâu phải nhập cho ngành điện. Nếu EVN dám chấp nhận giá quốc tế để mua than và vận chuyển về thì tại sao không đem mức giá đó ra thương thảo mua than nội địa, để TKV dự trữ giúp ngành điện 10-15 năm mà không bán đổ bán tháo như hiện nay?

Phải chăng vì thủy điện giá rẻ, nên EVN đã “đánh cược” an ninh năng lượng vào nguồn nước phập phù vì hạn hán và El Nino, và viện đủ lý do để không mặn mà với các nguồn điện ổn định nhưng có giá thành cao hơn như nhiệt điện?

Tổn thất điện năng cao là vì sao? Vì lưới điện cũ, thiết bị không được thay thế hay trình độ nhân lực ngành điện có vấn đề? Với tổn thất điện năng cao như hiện nay, việc tăng giá điện đồng nghĩa với bắt người dân bỏ tiền ra bù đắp cho những yếu kém của ngành điện một cách vô điều kiện.

Núp vào cơ chế độc quyền, những khó khăn do khách quan và chủ quan lại là “lợi thế” để ngành điện viện ra mỗi khi tiếp tục ép uổng các thượng đế trong một cuộc chơi vốn không có chữ công bằng.

EVN kêu lỗ nhưng thu nhập cán bộ vẫn cao ngất ngưởng, cả bằng lương và những thứ ngoài lương được đẻ ra nhờ cơ chế độc quyền. Không ít doanh nghiệp kêu ca bị ngành điện “đe” cắt điện, trong khi tiến độ sản xuất không thể chậm trễ, thế nhưng nếu “biết điều” thì điện vẫn bảo đảm duy trì.

Có cảm giác lãnh đạo EVN đang sống ở đâu đó, hít thở khí trời ở đâu đó, đưa ra những điều kiện ở đâu đó, chứ không hề chia sẻ khó khăn, vất vả của nền kinh tế đất nước, những áp lực dân sinh của cả cộng đồng. Phải chăng, EVN đang chạy với một nguồn điện yếu dần đi bởi sự nguội lạnh nhiệt tình và trách nhiệm, dựa trên cái lý muôn thuở “cần tăng giá”? Nỗi lo lớn về vấn đề con người vì thế còn lớn hơn nỗi lo thiếu điện vốn đè nặng lên nền sản xuất cũng như đời sống dân sinh.

* Bài: Thiếu điện do giá điện thấp? Báo Tuổi trẻ, ngày 22/9.

(Nguồn: VNR500)

Advertisements
2 phản hồi leave one →
  1. chu manh chi permalink
    Tháng Chín 24, 2010 10:18 sáng

    Đề nghị Thủ tướng giải quyết ngay cho ông Đào Văn Hưng Chủ tịch HĐQT EVN được nghỉ việc theo chế độ 132 vì không có năng lực điều hành ngành điện hiện tại và tầm nhìn 2020.

  2. Tháng Chín 26, 2010 12:51 chiều

    Vỗ tay đi nào !
    (Gửi về E.V.N)

    Cố nhắm mắt ngủ đi con…
    Những ngày cắt điện sẽ còn tăng lên ?
    Nắng nóng bốn mươi độ trên
    Sao cứ cúp cắt triền miên thế này?
    Dân tình sẽ sống sao đây?
    Điện mất ,nước mất cam gay đủ điều
    Trong nhà hầm hập như thiêu
    Quạt rã cánh ,trẻ vẫn cứ kêu ời ời…
    – Hãy thương mẹ , các con ơi…
    Đêm nay đừng ị ,kẻo rồi nước đâu?
    -Tối nay sao bố về lâu?
    -Thang máy đang kẹt trên lầu ba mươi
    Bố con cũng mót ị rồi
    Nhưng còn cố nhịn ,đợi người cứu ra…
    -Nhà ai kia !điện sáng lòa?
    – Nhà Sếp “điên nặng”-Người ta đang bàn :
    Sẽ thành lập Đại Tập Đoàn!
    Khi nào cắt rốn : Điện tràn cung mây
    Bấy giờ bố con nhà mày
    Không phải nhịn nữa …Vỗ tay đi nào!!!
    B.T.B

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: