Skip to content

Trung Quốc chưa nên tự thỏa mãn

Tháng Tám 30, 2010

Những lời kêu gọi thẳng thắn về cải cách chính trị của Thủ tướng Ôn Gia Bảo liệu có tạo được sự tin tưởng của công luận?

Trung Quốc đang hoan hỉ về vị trí mới của mình – trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới. Nhưng Thủ tướng Ôn Gia Bảo vừa cảnh báo rằng Trung Quốc chưa nên tự thỏa mãn.

Trong chuyến thị sát miền Nam vừa rồi, ông tuyên bố rằng những tiến bộ kinh tế có thể sẽ biến mất nếu không tiến hành những cải cách hệ thống chính trị cần thiết. Một tờ báo chính thống của Trung Quốc đã đánh giá những phát biểu của ông là “đặc biệt quan trọng”. Tuy vậy, vẫn còn nhiều hoài nghi xung quanh lời tuyên bố này của vị Thủ tướng.

Một số người lạc quan đã so sánh những lời phát biển này của Thủ tướng Ôn Gia Bảo tại Thâm Quyến vào ngày 20-21 tháng Tám vừa qua giống như những phát biểu của Đặng Tiểu Bình trong chuyến thăm thành phố này vào năm 1992. Những lời kêu gọi của Đặng về cải cách kinh tế theo hướng tự do hóa thị trường đã thúc đẩy các nhà hoạch định chính sách ở Trung ương tiến hành cải cách và giải phóng năng lực của tầng lớp doanh nhân, qua đó đã giúp Trung Quốc tăng trưởng một cách ngoạn mục trong gần hai thập niên tiếp theo. Trong chuyến thị sát này, cùng đoàn tháp tùng, Thủ tướng Ôn đã đứng trước bức tượng của của Đặng tại Thâm Quyến để đưa ra những lời kêu gọi cải cách chính trị.

Những lời tuyên bố của Thủ tướng Ôn về cải cách chính trị đã dành được sự quan tâm đặc biệt của công chúng. Ông nói, Trung Quốc cần phải “giải quyết vấn đề tập trung quyền lực chính trị một cách quá mức và không thể kiểm soát”. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã nói bóng gió về tầm quan trọng của cải cách chính trị, nhưng sự nhấn mạnh theo kiểu của ông Ôn Gia Bảo đã làm thì rất hiếm có.

Sự kiện này đã tạo ra một sự kích thích mạnh mẽ đối với một số tờ báo do nhà nước kiểm soát. Tờ Nhật báo phương Nam tại tỉnh Quảng Đông, nơi có thành phố Thâm Quyến, đã công bố một bài bình luận trong đó nhấn mạnh rằng một làn sóng tư tưởng “hữu khuynh” hiện vẫn tồn tại đã và đang làm công cuộc cải cách đi vào chỗ bế tắc tại một số địa phương. Tờ Nhật báo Dương Tử nhấn mạnh rằng sự ổn định xã hội tại Trung Quốc sẽ không bền vững nếu không có những thay đổi chính trị cần thiết. Tờ Thời đại toàn cầu trích dẫn lời một học giả hiện đang là đảng viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc, cho rằng “tốc độ chậm chạp” trong cải cách chính trị tại Trung Quốc là “nguyên nhân rốt ráo của những xung đột xã hội ngày một gia tăng”.

Tượng Đặng Tiểu Bình ở thành phố Thâm Quyến.

Mặc dù là một người cấp tiến, nhưng Thủ tướng Ôn không phải là Đặng Tiểu Bình. Phần lớn các tờ báo xuất bản tại Bắc Kinh đều dẫn lời của ông Ôn mà không kèm theo bình luận nào. Một nhóm gồm khoảng 15 trí thức hăng hái đã tập hợp tại ngoại ô Bắc Kinh để thảo luận về tầm quan trọng trong những phát biểu của Thủ tướng Ôn Gia Bảo. Tuy vậy, sự xuất hiện của hai nhân viên mật vụ an ninh đã khiến cuộc thảo luận phải giải tán sớm. Nhà tổ chức sự kiện này, bà Thôi Vệ Bình, đã tuyên bố rằng những người tham gia sự kiện đều ủng hộ quan điểm của Thủ tướng Ôn.

Một người tiêu biểu trong nhóm hoài nghi những phát biểu của ông Ôn,  nhà văn Dư Kiệt, nói rằng các nhà lãnh đạo khác trong Đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ cố gắp bẻ gãy mọi nỗ lực thay đổi trong hai năm cầm quyền còn lại của Thủ tướng Ôn Gia Bảo và Chủ tịch Hồ Cẩm Đào, cũng là thời gian mà hai ông này tiếp tục kiểm soát Bộ Chính trị của Đảng. Một nỗ lực nhỏ của công cuộc cải cách này vừa được thực hiện vào ngày 23 tháng Tám vừa qua, đó là chính quyền đã bớt đi 13 người trong danh sách 68 người bị buộc tội tử hình vì dính líu đến các cuộc phản kháng chính trị bất bạo động diễn ra trong thời gian gần đây.

Ông Dư Kiệt đã đặt Thủ tướng Ôn trước một thử thách mới khi cho rằng vị thủ tướng đương nhiệm còn xa mới trở thành nhà cải cách thực sự – một hình ảnh mà Thủ tướng Ôn đang cố gắng xây dựng cho mình. Cuốn sách với tựa đề “Ôn Gia Bảo – diễn viên xuất sắc nhất”, vừa được xuất bản tại Hồng Kông vào ngày 16 tháng Tám vừa qua, nhưng bị cấm trong lục địa Trung Quốc. Một vài sách cuốn sách khác do ông  Dư Kiệt biên sạn cũng được xuất bản bởi một công dân Trung Quốc ẩn danh hiện đang sống trong nước, trong đó phê phán các nhà cầm quyền đương nhiệm Thủ tướng Ôn Gia Bảo và Chủ tịch Hồ Cẩm Đào.

Các nhân viên an ninh đã “thăm viếng” ông Dư Kiệt vào tháng 7 vừa qua và cảnh báo rằng ông có thể sẽ bị bắt sách của ông được xuất bản. Sự thất bại của cơ quan an ninh trong việc bắt ông Yu cho thấy dấu hiện của sự tiến triển. Hay, như ông Dư Kiệt nói, đã có những tính toán cẩn thận để cấm đoán ông Dư không được làm gì để có thể ảnh hưởng đến hình ảnh của Thủ tướng Ôn Gia Bảo.

  • Lâm Vũ lược dịch theo The Economist
Advertisements
No comments yet

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: