Skip to content

Trung Quốc thao túng sông Mêkông, mặc kệ số phận các nước láng giềng

Tháng Tư 4, 2010
Tác giả:Thụy Mi

Trung Quốc đã thao túng sông Mêkông mà chẳng cần tham khảo các nước láng giềng. Mười lăm năm qua, dòng sông Mêkông huyền thoại đã bị biến thành một nhà máy điện khổng lồ. Việc xây dựng tràn lan các đập thủy điện trên sông Mêkông có thể dẫn đến một cuộc xung đột quốc tế.

« Với bốn đập thủy điện đang hoạt động và bốn con đập nữa đang còn trong dự án, Trung Quốc đã thao túng sông Mêkông mà chẳng cần tham khảo các nước láng giềng, và lại càng không quan tâm đến việc họ có đồng ý hay không ». Trên đây là nhận xét của ông Carl Middleton, thuộc tổ chức International Rivers, được nhật báo Le Figaro trích dẫn.

Tờ Le Figaro dành hẳn một trang báo cho hội nghị thượng đỉnh diễn ra hôm nay tại Hua Hin, Thái Lan, giữa bốn quốc gia hạ nguồn là Thái Lan, Lào, Cam Bốt và Việt Nam. Tờ báo nhắc lại, dòng sông Mêkông dài đến 4.900 cây số, chảy qua sáu quốc gia, từ lâu vốn đầy bí ẩn với các nhà thám hiểm. Sông Mêkông có hơn 1.500 loài cá khác nhau, từ loại cá lóc khổng lồ, loại lươn dài đến hàng chục mét, cá đuối có gai độc nặng hơn nửa tấn…Thế mà dòng sông dài nhất Đông Nam Á hiện đang giãy chết, hệ thống sinh thái đang bị đảo lộn. Từ khi Trung Quốc nhúng tay vào, 60 triệu con người sống dựa vào dòng sông này hiện đang phải nhận lãnh bản án treo. Tờ báo nhắc lại, một báo cáo do Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc và Viện Kỹ thuật Châu Á công bố vào tháng 5/2009 đã khẳng định, các đập thủy điện Trung Quốc có nguy cơ làm cho dòng sông Mêkông vốn giàu nguồn lợi thiên nhiên bị bức tử.

Một nhà sinh thái học nhận xét : « Do không có hiệp ước quốc tế nào quy định việc sử dụng các dòng sông xuyên biên giới, nên Trung Quốc đang nắm đằng chuôi, vì họ ở thượng nguồn. Họ có thể sử dụng tùy thích, và đương nhiên họ không bỏ qua cơ hội ».

Nay thì các nước Đông Nam Á đang muốn tính sổ với Bắc Kinh, lâu nay vẫn chối bỏ trách nhiệm, thậm chí còn khoe là các đập thủy điện của họ có tác dụng tích cực đối với môi trường. Lần này Trung Quốc đã chịu tham dự hội nghị, và do lo ngại bị phản kháng, nên đã chấp nhận cung cấp các dữ liệu về mực nước.

Đặc phái viên của Le Figaro đã đến một làng chài Thái ở Chiang Khong, dân làng bất lực nhìn dòng sông Mêkông đang dần cạn. Chỉ có một ngư dân già nua quăng lưới, trong thuyền của ông có mỗi một con cá bé tí, nhỏ đến nỗi ông chẳng dám cho xem. Ngư dân 71 tuổi này bực tức nói : « Không có nước thì làm sao có cá ! Hồi xưa, mực nước sông lên xuống tùy theo mùa, còn bây giờ thì tùy theo lượng nước mà người Trung Quốc cần ». Bài xã luận trên tờ Bangkok Post cũng khẳng định : « Các đập thủy điện Trung Quốc giết chết dòng sông Mêkông ». Montree Chantavong, một nhà sinh thái học thuộc hiệp hội Terra đưa ra một biểu đồ, để chứng minh việc Trung Quốc bí mật điều chỉnh lưu lượng nước theo nhu cầu lợi ích kinh tế của các nhà máy thủy điện. Từ hai mươi năm qua, ông theo dõi những dao động của mực nước dòng Mêkông tại Chiang Saen, một ngôi làng ở khu vực Tam giác vàng, nơi mà lượng nước lệ thuốc vào Trung Quốc đến 95%. Ông đặt câu hỏi : « Làm thế nào giải thích được hiện tượng ngay giữa mùa khô, chẳng có giọt nước mưa nào mà mực nước lại dâng cao, nếu không phải là do các đập thủy điện Trung Quốc xả nước ? ».

Ông Carl Middleton nhận xét, trong vòng 15 năm qua, dòng sông Mêkông huyền thoại đã bị biến thành một nhà máy điện khổng lồ. Các nhà sinh thái lo ngại không chỉ cho tương lai của các ngư dân, mà còn cho cuộc sống truyền thống trải dài theo dòng sông. Được tranh cãi nhiều nhất là hậu quả của nó trên các loài cá di cư, và các ruộng lúa ở vùng đồng bằng sông Cửu Long – nơi tập trung hơn phân nửa sản lượng gạo của Việt Nam, nhưng lại bị lệ thuộc vào lượng nước từ các nhà máy thủy điện Trung Quốc. Còn tại Cam Bốt, người ta còn lo sợ trước nguy cơ nạn đói. Tất cả các thành phố lớn của Lào đều nằm bên sông, và thành phố Hồ Chí Minh của Việt Nam đang bị đe dọa do dòng chảy yếu và ô nhiễm.

Một nhà nghiên cứu về nghề nuôi cá ở sông Mêkông cho biết : « Từ khi đập thủy điện đầu tiên của Trung Quốc được xây dựng, nguồn cá trở nên khan hiếm, và kích cỡ trung bình giảm đi nhiều. Có 20% số loài cá đã bị tuyệt chủng ». Theo giải thích của ông, khi nhà máy thủy điện xả nước ; lượng nước từ đáy hồ chứa có nhiệt độ 10 đến 15 độ, quá lạnh so với các loài cá nhiệt đới của sông Mêkông. Một thành viên của hiệp hội bảo vệ các loại cá lóc thì khóc thương cho số phận của loài cá lóc khổng lồ pla beuk ở miền bắc Thái Lan, có thể nặng đến 350 ký và sống thọ đến nửa thế kỷ.

Nhiều dân làng sống ven dòng Mêkông đã quyết định biểu tình trước đại sứ quán Trung Quốc tại Bangkok. Họ bức xúc với thái độ thiếu minh bạch, vô trách nhiệm của chính quyền Bắc Kinh. Cho dù Bắc Kinh vẫn từ chối tham gia Ủy ban sông Mêkông, nhà hoạt động Carl Middleton nhận xét, đây là một vấn đề cốt tử : « Việc xây dựng tràn lan các đập thủy điện trên sông Mêkông có thể dẫn đến một cuộc xung đột quốc tế ». Theo ông, thật là ngược đời khi không thể nói chuyện về sông Mêkông nếu không có Trung Quốc, trong khi Bắc Kinh không phải là thành viên. Và như thế, còn lâu mới có thể mơ đến việc thành lập một hệ thống đền bù cho những người dân sống ở hạ nguồn.

Google: Càng thành công càng có nhiều đối thủ

Nhật báo Le Monde đã dành hai trang báo cho một cuộc điều tra phản biện, với câu hỏi : « Liệu Google có quá nhiều quyền lực hay không ? ».

Tập đoàn Google đang phải đối phó với nhiều vụ kiện. Nhà xuất bản Gallimard của Pháp cho biết đang chuẩn bị hồ sơ kiện cáo. Cuối năm ngoái, Google từng bị tòa sơ thẩm Pháp xử thua trước nhà xuất bản La Martinière trong một vụ kiện liên quan đến quyền tác giả. Vào cuối tháng hai, tập đoàn này cũng là bị cáo trong ba vụ kiện trước Ủy ban Bruxelles vì « lạm dụng vị trí độc tôn ». Còn tại Ý, ba trong số các lãnh đạo của Google đã bị án treo vì « đụng chạm đến đời tư cá nhân ».

Tờ báo nhận xét, Google đã phải trả giá cho sự thành công rực rỡ của mình. Chỉ trong vòng chưa đến mười năm, công ty do hai cựu sinh viên đại học Stanford thành lập, đã trở thành một công cụ tìm kiếm phổ biến nhất toàn cầu. Việc bán quảng cáo theo từ khóa tìm kiếm là một nguồn lợi khổng lồ. Trong năm 2009, Google đã đạt 23,6 tỉ đô la trong đó lợi nhuận là 6,5 tỉ đô la. Khủng hoảng kinh tế đã ảnh hưởng đến nhiều công ty internet, nhưng Google thì lại trở thành công cụ hết sức cần thiết để tra cứu. Không được xuất hiện trên những dòng đầu tiên khi người sử dụng internet tìm kiếm, thì có nguy cơ trở thành vô danh. Người phụ trách trang Ejustice.fr, một trong những nguyên cáo đã cảnh báo : « Google có quyền sinh sát đối với chúng ta ».

Đối thủ ngày càng nhiều, đó là do Google không ngừng đưa ra các dịch vụ mới, tất cả đều miễn phí. Từ thư điện tử Gmail, các phần mềm văn phòng, bản đồ cho tới video như YouTube …mục đích của Google là tăng lượng độc giả để bán được thêm nhiều quảng cáo. Nhưng như thế, các công ty có những dịch vụ tương tự nhưng phải trả tiền sẽ bị mất khách. Từ hai năm nay, Google đưa ra thêm loại điện thoại thông minh, và thế là có thêm nhiều địch thủ hơn như Apple – trước đây vẫn là đồng minh, rồi Nokia, Samsung, và có thể là các công ty điện thoại di động. Dự án thư viện ảo Google Books bị chỉ trích là đã tự ý số hóa các tác phẩm trước khi được phép, và mới đây mạng xã hội Google Buzz vừa được lăng-xê vào tháng hai, cạnh tranh với Twitter, cũng bị trách cứ. Google đã nhanh chóng sửa sai, còn về thư viện ảo thì biện minh là không thể chờ đợi quá lâu mới tiến hành dự án. Tập đoàn này cũng chi khá nhiều cho việc vận động hành lang, và chuẩn bị những giải pháp thay thế như hệ điều hành Chrome OS cho máy tính chằng hạn.

Cho đến nay, các vụ kiện cáo chưa thể làm lung lay được Google, công cụ tìm kiếm này vẫn là con đường tuyệt vời cho tri thức, nhưng trong tương lai hoạt động của Google cũng có thể vấp phải một số trở lực.

Riêng việc Google rút khỏi Trung Quốc, Le Monde nhận xét đó là một hành động can đảm, đã đem lại tiếng thơm cho tập đoàn này. Lần đầu tiên một tập đoàn đa quốc gia chính thức chối từ thị trường Trung Quốc béo bở, nhân danh tự do ngôn luận. Cho dù thị phần của Google tại thị trường internet lớn nhất thế giới – với 400 triệu người sử dụng – chỉ mới có 35 %, nhưng Google là công ty phương tây đang thống lĩnh trên lãnh vực văn hóa tại Trung Quốc. Đây chính là màn quảng cáo thuyết phục nhất của Google. Các tổ chức bảo vệ nhân quyền trước đây vẫn chỉ trích Google như Nhà báo không biên giới, Tây Tạng tự do nay đang rất hoan nghênh quyết định trên đây.

Ấn Độ: Tổng điều tra dân số quy mô nhất thế giới

Còn tại một quốc gia châu Á đông dân khác là Ấn Độ, Le Monde cho biết nước này đang tiến hành một chiến dịch tổng điều tra dân số quy mô nhất từ trước đến nay trên thế giới.
Bắt đầu từ ngày 1/4, hai triệu rưỡi nhân viên điều tra sẽ gõ cửa từng nhà để đưa ra hàng trăm câu hỏi. Từ trang thiết bị gia đình, tôn giáo, trình độ học vấn cho đến vật liệu xây dựng của căn nhà, có nhà vệ sinh hay không…Lần đầu tiên, các thông tin liên quan đến việc sở hữu điện thoại di động, tài khoản ngân hàng, máy tính truy cập internet…cũng sẽ được thu thập. Các nhân viên điều tra cũng được yêu cầu sử dụng Google Map để không bỏ sót một hộ gia đình nào. Những người vô gia cư ngủ ngoài đường cũng sẽ không bị bỏ quên, vì họ làm việc cả ban đêm. Những số liệu đa dạng này sẽ giúp cho các nhà hoạch định chính sách của đất nước có 1,2 tỉ người này hoạch định được các chiến lược cần thiết.

Trong cuộc điều tra dân số năm 2001, có 6.661 ngôn ngữ, 2.800 tôn giáo đã được ghi nhận trên đất nước Ấn Độ. Có 72% dân số sống ở nông thôn, và 3 triệu trên tổng số 80 triệu người thiểu số đang sống hoàn toàn cô lập trong rừng núi. Nhìn chung toàn quốc, chỉ có khoảng 60% trường hợp khai sinh, khai tử chính thức. Lần này không chỉ thống kê số dân, mà tên họ, ngày sinh, dấu vân tay, hình ảnh sẽ được ghi nhận đầy đủ. Tất cả những người Ấn trên 15 tuổi sẽ nhận được chứng minh thư điện tử với mã số dành riêng.

Mục tiêu trước hết của cuộc tổng điều tra dân số là về phương diện an ninh, chống khủng bố và chống nhập cư bất hợp pháp, kế đến là chống tham nhũng. Tổ chức Minh bạch Quốc tế đã xếp Ấn Độ thứ 84 trên 180 nước tham nhũng nhất. Lâu nay vẫn tồn tại nạn gian lận để có được những quyền lợi ưu tiên về việc làm, mua thực phẩm giá rẻ… bằng cách mượn tên người khác. Tuy tốn kém đến 60 tỉ đồng ru-pi, tương đương 900 triệu euro, nhưng Ân Độ vẫn hãnh diện đây là hoạt động điều tra dân số quy mô nhất trong lịch sử thế giới. Riêng các du kích Mao-ít, chính phủ bảo đảm những ai tham gia cuộc điều tra sẽ không bị bắt giữ.

(Nguồn: RFI)

No comments yet

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: